Piet Hein Eek

Mislukt en toch gelukt

Eerder realiseerden we voor ons doen grote projecten voor Peter Geusebroek (architect) en de Alliantie (ontwikkelaar). Elke keer maakten we deuren of hele voorportalen voor de gebouwen. Deze opdracht werd in een zeer vroeg stadium gegeven, het oude gebouw dat moest wijken voor de nieuwbouw stond nog overeind. Oorspronkelijk wilden we oude elementen uit het slooppand halen en weer toepassen in de nieuwbouw. Het plan was gevels van de oudbouw zowel voor als tijdens de sloop te fotograferen en deze foto’s weer in de nieuwbouw te integreren en in deze foto’s de gesloopte materialen te plaatsen, precies op de plek in de foto waar ze gezeten hadden. Met deze aanpak integreer je de oorsprong van de buurt en de plek en plaats je het gebouw in een historische context. Maar de fotograaf raakte overspannen en tot overmaat van ramp al zijn bestanden kwijt. Vervolgens gingen we als alternatief in de omgeving van het gebouw vergelijkbare gevels fotograferen en photoshoppen wat toch al een stuk minder dan beoogd was. Toen bleek dat het kunstwerk onvoldoende in de bouwplannen was geïmplementeerd, kwamen we tot de conclusie dat het nog maar een slap aftreksel van het originele idee was en dat we met het oude plan, wat al handen vol geld had gekost moesten stoppen om te broeden op een nieuw plan of in het geheel moesten stoppen.

Het gekke is dat er uiteindelijk een veel beter idee dan het oorspronkelijke plan is uitgerold. We hebben de enorme wanden, waartegen de fotomontages en oude bouwmaterialen zouden komen, volledig bedekt met oude deuren (deels nog uit de containers met materialen die bewaard waren bleven). Het resultaat nu is veel overtuigender dan dat het oorspronkelijke was en past ook beter bij de eerdere opdrachten die we gerealiseerd hebben.

De opdrachtgevers hebben mij gevraagd de plint (onderverdieping) van een gebouw aan de Pieter Langendijkstraat in Amsterdam vorm te geven. De passanten en gebruikers moeten de toevoeging aan het gebouw als een verrijking ervaren. Pas na veel wikken en wegen kom ik op het idee elke bewoner een eigen portaal te geven. Door efficient bouwen is tegenwoordig steeds minder ruimte voor een unieke voordeur. Daardoor komt er steeds meer gebrek aan individualiteit. Aan de bouwtraditie waarin nog wel ruimte was voor individualiteit valt in Amsterdam (gelukkig) haast niet te ontkomen. Ook sluit het idee goed aan bij het deurkasten project (zie vrij werk) wat tijdens deze opdracht behoorlijk actueel is. Bij de uitwerking van de deuren ben ik uitgegaan van archetypische beelden. De volgende portalen zijn gemaakt: het berghut hoekportaal, de koper souterraindeur, het stalen hoofdportaal, het keramiekportaal, de 'S' deur, het houten hoofdportaal, de Amsterdam groen souterraindeur en de scheepshoek.

Voor plein de Roode Steen in Hoorn zijn afscheidingsschotten gemaakt. De schotten creëren een eigen plek voor de verschillende horeca gelegenheden en dienen als windscherm. Ook al zijn schreeuwerige uithangborden (en reclame) storend in een oud stadsgedeelte, het is ook een synoniem voor een bruisende binnenstad. De oude stad, de heraldiek en uithangborden van horeca zijn in het ontwerp verwerkt. De gedachte hierachter is dat dit (horeca)plein zo de sfeer krijgt die nodig is om te kunnen gedijen in de oude stad.

Een opdracht geformuleerd door het ziekenhuis en de architect. De centrale hal is gekozen als meest geschikte plek voor een kunsttoepassing. Het ziekenhuis wil een rustig ontwerp wat rekening houdt met de gemoedstoestand van de patiënten. De architect wil een dynamisch kunstwerk, geen stoffig paneel aan de muur. Daarnaast zijn er opmerkingen over de saaie lampen die al in de ruimte zijn toegepast. Ik heb een ontwerp gemaakt voor een serie lampen die onafhankelijk van elkaar op en neer beweegt. Deze beweging is niet met het blote oog waarneembaar. Per lamp verschillen de details. Omdat het lang duurt voordat een lamp laag hangt, kan je maar één lamp per bezoek bestuderen.